Ereğli Ermenileri ve Sevag Balıkçı Olayı | Ereğli Haberleri - Haberiniz Olsun

Ereğli Ermenileri ve Sevag Balıkçı Olayı | Ereğli Haberleri - Haberiniz Olsun

18 Ocak 2017 Çarşamba
Ereğli Ermenileri ve Sevag Balıkçı Olayı

16 yy,17 yy,18 yy Osmanlı kaynaklarına bakıldığında Ereğli’de daha çok kırsalda yerleşik olan ve dönem dönem değişmekle birlikte 3 bin ile 30 bin arasında bölge nüfusu içinde bazı dönemler bin civarına yaklaşan Ermeni ve Rum’dan oluşan gayri Müslim nüfus bulunmakta idi.

Osmanlı döneminde gayri Müslim tebaa şekliyle kabul edilen bu kitle cumhuriyetle birlikte azınlıklar olarak tanımlanmışlardır.

Ereğli Ermenileri ve tehcir dönemindeki kritik durumları ile alakalı olarak kaderini, akıbetlerini belirleyen kişi,3 dönem belediye başkanlığı yapan, ağalar sülalesinden, Hacı Dervişzade Mustafa KÖKBUDAK’tır. Namı diğer bir meşhur ismi ile DELİ MUSTAFA AĞA, Ambar köyündeki SIDIMERİA lahtinin İstanbul arkeoloji müzesine götürülmesi sırasındaki hizmetleri, katkıları dolayısıyla de Sultan II. Abdülhamid’ten nişan almıştır ve binbaşılık rütbesi ile ödüllendirilmiştir.

(1859-1929) Kendisi Konya Ereğlisi eşrafından bir ailenin reisiydi ve 'Deli' sıfatı aldığı nam, kendisinin, doğru bildiğini yapması ve resmi otoritelere ters düşmekten kaçınmaması nedeniyle verilmiştir. Kendisinin meşhur sözü’’Gâvursuz memleketin tadımı olur? Tuzumu olur?’’ sözüdür. Ermeni tehciri sırasında Ereğli Ermenilerini himayesine alması nedeniyle Türkiye Ermenileri ve diaspora Ermenileri tarafından en bilinenler içerisindedir ve Ereğli’de de bu yönleri ve pek çok hizmetleri ile tarihe geçmiştir. Tehcir döneminde bazı Ermeni öksüz ve yetim çocukların Ereğlili aileler yanında kaldıkları, Ereğli’de büyüdükleri ve sonradan İslam dinine geçtikleri(İhtida) ve Türk isimleri aldıkları bilinmektedir.

Yakın dönemde, 1940-1950 arası Ereğli’de 150 hane civarında Ermeni aile yaşıyordu. 1970 yılına kadar ağırlıkla İstanbul ve yurt dışına göç ettiler. Tarih boyunca Şehrimizde Ermeniler yoğun olarak iki mahallede yaşamışlardır, bu mahallelerden biri bugün şehit kâmil Atalay ilkokulunun güneyine düşen ve halk arasında Gâvur Mahallesi olarak bilinmektedir. Sanat ve ticarette uğraştıklarından Ereğli de bulundukları dönemde ekonomik olarak iyi durumda idiler. Ailelerden Bir kısmı çocuklarının tahsilini Amerika, Fransa, İngiltere, İsviçre de devam edebilmelerine imkân sağlamıştır.

Ereğli Ermenileri daha çok ustalık ,zanaat ,el işleri ve ticarette mahir idiler  Ereğli’de yerli halktan pek çok kişinin Zanaat sahibi olmasına kırsaldan gelip kente yerleşmelerine önemli katkıları bulunmuştur..

Şehrimizde, dönemlerinde meşhur olmuş olanlar bilinenler, esnaf ve ustalar isimleri ve ustalık alanları ile şehirde bilinmişlerdir, lakap kullanmamışlardır.

Zeki Usta; babasına hacı usta denirdi. Ereğli’yi ilk traktörü ve bicer döveri getiren tamirini yapan ve bizlere öğreten kişidir. Tabiblik hizmetinde dr simon, Armenek efendi. Ambar ve taşımacılık, Kasaplar; Agop Paçacı, Agop Yıldız, Cebrail, Pastırmacı Minas Efendi, Pastırmacı Parnak Efendi, Bisikletçi Zaven babası Hampar, kalaycı Kirkor, terzi BoğuzKarabet Usta; Demir alet imalatı, terzi Artin Agop, kunduracı Gülbenk, kunduracı Ohan, Bakırcı ve Kalaycı Artin Usta, Kalaycı Koca Kirkor,Kelleci Arekel , bakırcı Artin Mıhçı,Tellioğlu usta sirke ve şarap imalatı , Yarbant usta  Katiplik ,

Hırant usta, Terzi lik Garbis Usta  acentacıcılık Sinan Usta  tamir Sahak  usta. Gazete ve mecmua Satışı. Hampar usta halı ipi boyamada kullanılan kök boya işinde boyacı bir kazan kökboyalı su ile suyu değiştirmeden 7 renk ipi boyamaktadır.

Ermeniler, Ereğli’de

Kentte topluma genelde uyumlu ve saygılı insanlar olarak bilinirler, dürüstlükleri, çalışkanlıkları, saygıları yerli halkça da her zaman takdirle karşılanmıştır. Dini ve milli bayramlarda cami vakti dükkânlarını kapatırlar mübarek ramazan ayında bir Müslüman gibi dükkânlarını açıp bir Müslüman gibi, oruç tutar gibi, hiçbir şey yemeden içmeden akşamı ederler ve böylece evlerine giderler yerli halka büyük saygı gösterirlerdi. Bugün yeni sanayi civarında bir tarihi ermeni mezarlığı bulunmakta olup yaklaşık 70 civarında mezar tespit edilmiştir.

Ereğli Ermenileri içinde ülke geneli en meşhur olmuş kişilerden birisi, Siyasetçi, TKP kurucularından Sarkiz Çerkezyan’dır. 98 yaşına kadar yaşamış ve yakınlarda vefat etmiş bu önemli isim Ereğli dokuma bez fabrikasının yapımında katkıları olmuş, gençliğinde bir dönem bu şehirde marangozluk ve ustalıkta yapmıştır.

Yakın dönem Ereğli Ermenileri ile alakalı olarak ta uzun zaman gündemde kalan olaylardan biriside Sevag Şahin Balıkçı olayıdır. Sevag Şahin Balıkçı aslen Konya Ereğlilidir, ailesi İstanbul da oturmaktadır,  Üniversite mezunudur, 1986 doğumludur. 

 Olay, Türk Silahlı Kuvvetlerinde askerlik hizmetini yerini getirmekte olan Er Sevag Balıkçı'nın (1 Nisan 1986 doğumlu) 24 Nisan 2011 tarihinde Batman da, terhisine 23 gün kala, Er Kıvanç Ağaoğlu tarafından tüfekle vurularak öldürülmesi şekliyle gerçekleşmiştir.

Diyarbakır Askerî Mahkemesi olayın dikkatsizlik sonucu gerçekleştiği hükmüne varmıştır. Kıvanç Ağaoğlu, "silahıyla dikkatsizlik sonucu bir kişinin ölümüne sebebiyet vermek" suretiyle "taksir ile öldürme" suçunu işlediği gerekçesiyle 4 yıl 5 ay 10 gün hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme Astsubay Çavuş Sadrettin Ersöz için ise "ihmal suretiyle görevi kötüye kullanmak" suçunu işlediği gerekçesiyle 5 ay hapis cezasına çarptırıp.

Ayrıca Ersöz'ün, mahkûmiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına ve 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasını mahkeme karar verdi. o tarihte, Genelkurmay yetkilileri, olayın kaza kurşunu sonucu olduğunu gerekçesiyle Balıkçı’nın resmen şehit olmadığını ve Balıkçı’nın cenaze töreninde tabutuna Türk bayrağının sarılmasını ise Türk Bayrağı Tüzüğü’nün 21. maddesine istinaden yapıldığı ifade etti. Bu maddede, “ TSK ’nın sivil personel dışındaki mensuplarının, emeklilerinin cenazelerinde tabutlarına bayrak örtülebilir” deniliyor.

Olayın 24 Nisan 2011'de, Ermeni Soykırımı Anma Günü'nde gerçekleşmesi, kaza değil cinayet olduğu yönünde görüşlerin ileri sürülmesine sebep olmuş ve eski milletvekili Ufuk Uras, Mor ve Ötesi grubunun üyelerinden Kerem Kabadayı, Hrant Dink'in eşi Rakel Dink ve oğlu Arat Dink'in de bulunduğu bir topluluk "Sevag İçin Adalet Girişimi" adlı grubu kurmuştur. Sevag Şahin Balıkçı olayı kamuoyunda ve Ulusal medyada Konya Ereğli asıllı azınlıklar konusunda yakın dönem en çok gündem ve haber olan ve ulusal medyada tartışılan konu olmuş ve Ereğlili azınlıklar konusunda yapılmış önemli bir haber olarak ta Ereğli medyasında yer almamasına rağmen uzun süre ulusal medyada gündemde kalmıştır.

Sağlıcakla kalın

Mustafa Özyıldız

Kastamonu Üniversitesi /Müdür

Okunma : 2934