Ereğli Haberleri

Ereğli Haberleri

27 Kasım 2020 Cuma
Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe
Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe, sözü pek çok kişi tarafından yazılan, ve bilinen bir laf olmakla birlikte tarihsel kaynağının Ereğli’de başladığını söylemek mümkün.
Kategori : Gündem
24 Ekim 2020 02:40
 
Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe

Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe, sözü pek çok kişi tarafından yazılan, ve bilinen bir laf olmakla birlikte tarihsel kaynağının Ereğli’de başladığını söylemek mümkün.

Aslında bu söz bir tiyatro oyunundan kalma. Orhan Asena'nın yazdığı bir tiyatro oyunudur. Yazarın Taht ve Baht Dörtlemesi (ya da Kanunî Sultan Süleyman Dörtlemesi) adını verdiği dört oyunun üçüncüsüdür. Oyunda Kanuni Sultan Süleyman'ın oğulları Bayezid ve Selim arasındaki taht kavgası anlatılmaktadır.

Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe:  Sonunda büyük bir başarıya ulaşmak için yok olma tehlikesini bile göze almak anlamında kullanılan bir sözdür.

II. Mahmud, III. Selim’in şehit edildiği gün, sonraları bir darb-ı mesele dönüşecek olan şu sözü söylemişti: “Ya devlet başa ya kuzgun leşe…”

Ereğli boyutuna gelince ise bu meşhur sözün çıkış noktası Şehzade Mustafa’nın Ereğli’de boğdurularak öldürülmesine dayanıyor.

Söz konusu tiyatro oyunu, Hürrem Sultan'ın entrikaları sonucunda Şehzade Mustafa'nın boğdurulmasıyla başlar. Hürrem Sultan böylece tahtın kendi çocukları olan Şehzade Bayezid ile Şehzade Selim'den birine kalacağını düşünür. Ancak iki şehzadenin birbirine düşeceğini ve daha Kanunî Sultan Süleyman ölmeden taht kavgasına başlayacağını tahmin bile edemez.

Kanunî seferde iken tahtı koruma görevi Bayezid'e verilmiştir. Bu arada ortaya çıkan Düzmece Mustafa, kendisinin ölümden son anda kurtulan Şehzade Mustafa olduğunu iddia ederek halkın desteğini alır ve tahta yürümeye kalkışır. Bayezid, Düzmece Mustafa'ya işbirliği önerir ve hediyeler gönderir. Böylece onun güvenini kazanır ve yakalayıp idam ettirir.

Ancak Kanuni, etrafındakilerin etkisinde kalarak, Bayezid'in aslında Düzmece Mustafa ile gerçekten işbirliği yaptığını ve Sokollu Mehmet Paşa'nın İstanbul yolunda olduğunu öğrenince korkup vazgeçtiğini düşünür. Araya Hürrem Sultan'ın girmesiyle Bayezid'i affeder ancak ona olan güveni sarsılmıştır.

İki şehzade arasındaki sürtüşmeler devam ederken, atak ve fevri karakteri Bayezid'in aleyhine sonuçlar verir. Ayrıca kendi lalası Lala Mustafa Paşa, taht yolunda Selim'i daha şanslı görerek çift taraflı oynamaya başlar ve Bayezid'in zor durumda kalmasına sebep olacak kararlar almasına yol açar.

Bu etkiler altında kardeşini sürekli kışkırtan biri gibi görülen Bayezid, Kanuni'nin öfkesini bir kez daha üzerine çekince Amasya Sancağı'na gönderilir.

Önceleri oraya gitmek istemez. Ancak tek koruyucusu Hürrem Sultan'ın ölümüyle yalnız ve güçsüz kalmıştır. Amasya'ya gider ama burada kendini Selim'den korumak için asker toplar. Kanuni'den, topladığı askerleri dağıtması yönünde ferman gelince ordusuyla beraber Selim'in üzerine yürür. Kanunî tarafından yakalatılır ve idam ettirilir.

Ya Devlet Başa Ya Kuzgun Leşe Anlamı: Büyük bir zafer için her tehlikenin, hatta ölümün bile göze alındığını belirtir. Sonunda büyük bir başarıya ulaşmak için yok olma tehlikesi bile göze alınır. Örnek: “Giriştiğim iş beni ya büyük bir varlığa ve mevkiye ulaştıracak ya da mahvedecek, batıracak” anlamında söylenir.

Okunma : 13082
mobilya takımları
zafer eğitim
Gündem haberleri
Ereğli’deki Taşınan Caminin Şaşırtan hikayesi
25 Kasım 2020 Okunma: 19782 Kültür Sanat
Ereğli’ye kar göründü
24 Kasım 2020 Okunma: 14154 Gündem
Tarihten notlar: Ereğlispor Oyuncularına Görülmemiş Ceza
24 Kasım 2020 Okunma: 9674 Ulusal Haberler
Son dört günün en çok okunan haberlerini gösterir
Ayın en çok okunan haberleri için tıklayın